|
Yakıttan elde ettiği ısı
enerjisini mekanik
enerjiye çeviren
makinalara
motor
denir.
Yakıtlarına göre
motorlar, Dizel-Benzin-LPG
li olmak üzere
ayrılırlar. Benzinli
motorun yakıtı benzin;
Dizel motorun yakıtı
Mazot (motorin); LPG'li
motorun yakıtı ise LPG
gazıdır.
Silindir diziliş
şekillerine göre
motorlar sıra tipi, v
tipi, yıldız tipi,
boksör tipi şeklindedir.
Soğutma sistemine göre
motorlar, su
soğutmalı ve hava
soğutmalı diye ikiye
ayrılır.
Yanma sistemine göre
motorlar, içten yanmalı
ve dıştan yanmalı diye
ikiye ayrılır.
Araçlardaki motorlar
içten yanmalı
motorlardır. İçten
yanmalı motorlar ise,
mazot, benzin ya da
motorin yakarlar.
Motorlar, çalışma
zamanlarına göre, iki
zamanlı ve dört zamanlı
motorlar diye ikiye
ayrılır.
Benzinli motorlarda
ateşleme, sıkıştırılmış
benzin-hava karışımının
buji ile ateşlenmesi ile
olur.
4 zamanlı motorlarda 4
zaman, sırası ile
şöyledir: Emme,
sıkıştırma, ateşleme
(veya genişleme; iş
zamanı da denir), egzost.
Enjektörlerden
püskürtülerek ateşleme
yapılan motorlarda yakıt
olarak motorin
kullanılır.
Katalitik konvertör
kullanılan araçlarda
yakıt olarak, kurşunsuz
benzin kullanılır.
Bir motorun bazı
parçaları şunlardır:
marş motoru, piston,
segman, piston kolu,
silindir kapağı, supap
kapağı, eme manifoltu,
egzost manifoltu,
silindir gövdesi,
silindir gömleği, karter,
conta, külbütör, emme
supapı, ekzost supapı,
supap iteceği, krank
mili, kam mili, volan
dişlisi, eksantrik
dişlisidir.
Dizel motorda ise
bunların dışında, mazot
pompası (enjeksiyon
pompası) ve enjektör de
bulunur.
Benzinli motorlarda,
üsttekilerin dışında
karbüratör, benzin
pompası, buji,
disribütör, bobin
vardır.
ATEŞLEME SİSTEMİ
Benzinli motorun
ateşleme siteminin bazı
önemli parçaları
şunlardır:
Akü, kontak anahtarı,
endüksiyon bobini,
distribütör, buji ile
distribütör içinde
bulunan platin takımı,
alçak yüksek gerilim
kabloları kondansatör,
tevzii makarasıdır.
Bezinli motorlarda
bujinin görevi
ateşlemeyi sağlamaktır.
Benzinli motorlarda
bulunan distribütör' ün
en önemli görevleri
endüksiyon bobininden
gelen yüksek voltajı
bujilere dağıtmanın yanı
sıra, platin ve meksefe
yardımıyla yüksek
voltajın oluşumunu
sağlamak, ayrıca tevzii
makarasıyla da elektrik
dağıtımını sağlamaktır.
Endüksiyon bobini aküden
gelen voltajı 15.000 -
25.000 volta çıkarır.
Bujilere ateşleme
sırasına göre akım
dağıtan distribütördür.
Motor çalışmazken kontak
anahtarı, ateşleme
durumunda açık
unutulursa platin ya da
bobin yanabilir.
Aracın belirli bir
km.'sinden sonra bazı
parçaları değişmelidir.
Bunlardan biri platin ve
bujidir. Ateşleme
sistemi ayarlarından
biri buji ayarı ve
diğeri ise platin ayarı
ile avans ayarıdır.
Platin meme yapmış ise
meksefe (kondansatör)
yanabilir. Platin meme
yaparsa zımparayla
temizlenir.
Motorun çalışması
sarsıntılı ise, sebebi
buji kablolarından
birinin çıkmış olması
olabilir.
Benzinli bir motorda
normal yanma olmamasının
sebeplerinden biri
bujilerin normal
ateşleme yapmaması,
bir diğeri de platin
ayarının bozuk olması
ayrıca bujilerin kurum
bağlanmış olmasıdır.
Bujiler ayarsız ve
aşınmış ise motor
çekişten düşer.
Buji ayarları yanlış
yapılmış bir aracın
egzost dumanı siyahtır.
Motorun egzostundan
siyah duman çıkması
durumunda karışım oranı
da kontrol edilmelidir.
YAKIT SİSTEMİ
Benzinli motorun yakıt
sisteminin parçalarından
bazıları şunlardır:
yakıt deposu, yakıt
pompası, yakıt
göstergesi, karbüratör,
hava filtresi, emme
manifoltu.
Dizel motorun yakıt
sisteminin parçalarından
bazıları şunlardır:
yakıt deposu, besleme
pompası, mazot filtresi,
enjeksiyon pompası,
enjektör, ısıtma
kızdırma bujileri, yakıt
göstergesi.
Hava filtresinin
görevi, karbüratöre
giren havayı süzmek ve
ve sessiz emiş
sağlamaktır. Hava
filtresinin tıkanmasını
önlemek için basınçlı
hava ile temizlemeliyiz.
Öte yandan, hava
filtresi tıkalı olan
motor zengin karışımla
çalışır. Filtre yine de
temzilenmeden motor hala
çalıştırılırsa motor
boğulur.
Karbüratör, emme
manifoltu üzerindedir ve
sadece benzinli
motorlarda olur.
Benzin-Hava karışımını
ayarlar. Karbüratörün
karıştırma oranı
1/15'tir.
Jikle devresinin
görevi, soğuk havalarda
motorun çabuk
çalışmasını sağlamaktır.
Jikle devresi
karbüratörde bulunur.
Jikle kelebeği,
karbüratörün hava giriş
deliği önünde bulunur.
Yağ filtresi yağı
süzer ve temizler.
Silindir içindeki yanmış
gazlar egzost manifoldu
ile dışarı atılır.
Egzost susturucusu,
basınçlı olarak çıkan
yanlış gazların sesini
azaltır. Eğer aracın
egzostundan fazla ses
çıkıyorsa susturucu
patlak olabilir.
Supap ayarı, en önemli
motor ayarlarından
biridir. Soğuk ve sıcak
ayar olarak ikiye
ayrılır.
Bir aracı kış şartlarına
hazırlarken en önemli
noktalardan biri hava
filtresini kışlık
pozisyona almak ve
otomatik jikle kışlık
pozisyonuna çevirmektir.
Araçta yakıt ikmali
yapılırken motor stop
edilir.
Ayağımızı gaz pedalından
çeksek bile motorun hala
çalışmasını sağlayan
devre rölanti
devresidir.
Yakıtın içinde
toz-su-pislik vs. varsa
motor tekleyerek
çalışır.
Yakıt sistemi
ayarlarından biri
rölanti ayarıdır.
Boğulmuş bir motoru
çalıştırmak için gaz
pedalına sonuna kadar
basılarak marş yapılır.
Motor ısınıca stop
ediyorsa karbüratöre de
bakılmalıdır.
Araç kulanırken yakıt
tasarrufu için
hava filtresi
temizlenmeli,
Karbüratör ayarları
yapılmalı,
Jikle devresi açık
unutulmamalıdır,
Rölanti yüksek
olmamalıdır,
Eskimiş bujiler
temizlenmeli,
Lastik hava basınçları
normal olmalıdır,
Fren ayarlarının sıkı
olmaması,
Uygun viteste gidilmesi,
Debriyaj kaçırması
olmamalıdır,
Saatte 90/100 km hızın
geçilmemesi
gerekmektedir.
Aracın fazla yakıt
yaktığını anlamak
için eksozuna bakılır.
Eğer egzost rengi
siyahsa fazla yakıt
yakıyor olabilir.
YAĞLAMA SİSTEMİ
Yağlama sisteminin
parçaları:
Karter-yağ pompası,
Filtre,
Gösterge,
Seviye çubuğu,
Yağ kanallarıdır.
Motorda yağın bazı
görevleri:
Sürtünmeyi azaltmak,
Aşınmayı önlemek,
Silindir ve segmanlar
arası boşluğu doldurup
sızdırmazlığı sağlamak,
Soğutmaya yardımcı
olmak,
Aşınmadan dolayı oluşan
pislikleri
temizlemektir.
Karterin önemli
görevlerinden bazıları:
Motor bloğunun
altını kapatmak ve yağa
depoluk etmektir.
Araçta motor yağı
kontrol edilirken
kontak anahtarı
kapatılır ve 4-5 dakika
beklenir. Yağ ölçümü
yapılırken araç düz
durumda olmalıdır. Yağ
seviyesi yağ çubuğuyla
ölçülür, ve yağın
seviyesi yağ çubuğunun
iki çizgisi arasında
olmalıdır. Yağ seviyesi
normalin çok altında
iken motor
çalıştırılırsa motor
ısınır ve yanar.
Motor yağı
değiştirilirken motor
sıcak olmalıdır.
Motorlarda genellikle
20-50 W numara motor
yağı kullanılır. Motorun
yağı karterin altındaki
tapa açılarak
boşaltılır. Yeni
motoryağı ise süpap
muhafaza kapağı
üzerindeki kapaktan
doldurulur.
Motor yağı ve yağ
filtresi belli km'lerde
mutlaka
değiştirilmelidir.
Motorda yağ basıncı
yoksa,
yağ yok,
filtre tıkalı,
yağ pompası arızalı,
ya da yağ müşiri arızalı
olabilir.
Motorun yağ
eksiltmesinin
sebeplerinden bazıları:
Karter contasnın
yırtılması,
sekman ya da
silindirlerin aşınması,
karterin delik olması,
tapadan yağ
sızdırmasıdır.
Yağ yakan motorun
eksoztundan mavi duman
çıkar.
Marşa basılıp motor
çalıştırıldığında yağ
lambasının sönmesi
gerekir.
Motor çalıştığı sürece
yağlamanın olup olmadığı
motor yağ göstergesinden
takip edilebilir.
Motor çalışırken yağ
göstergesinde anormallik
görülürse motor hemen
durdurulur.
SOĞUTMA SİSTEMİ
Su ile soğutma
sisteminin bazı
parçaları:
Radyatör,
Vantilatör,
Devir daim pompası,
Termostat,
Hararet (ısı) gösterici,
Hararet (ısı) müşiri,
İlave su kabı,
Fan motorudur.
Radyatör, soğutma
suyuna depoluk eder.
radyatörün altında su
boşaltma musluğu vardır.
Termostat silindir
kapağı su çıkışındadır.
Motorun sıcaklığını
çalışma sıcaklığında
sabit tutar.
Devir daim pompası
vantilatör kayışından
hareket alır.
Radyatördeki soğuk suyu
su kanallarına yollar.
Hava soğutmalı motoru,
su soğutmalı motordan
ayıran bir diğer özellik
hava soğutmalı motorda
radyatör ve su
pompasının olmamasıdır.
Vantilatör kayışı V
şeklindedir. Kayış
gerginliği 1-1,5 cm
civarında olmalıdır.
Vantilatör kayışı
hareketini krank mili
kasnağından alır ve
vantilatör kayışı devir
daim pompası ve
alternatörü (şarj
dinamosunu) çalıştırır.
vantilatör kayışı
koparsa motor hararet
yapar.
Soğutma sisteminde su
azalıyorsa
silindir kapak contası
arızalı veya radyatör
delik,
radyatör kapağı bozuk,
radyatör hortum ve
kelepçeleri arızalı veya
delik,
kalorifer hortumları
delik veya
termostat arızalı
olabilir.
Motorun hararet
yapmasının nedenleri:
->Radyatör
peteklerinin tıkanması,
->radyatörde suyun
azalması,
->vantilatör kayışının
gevşek veya kopuk
olması,
->termostatın arızalı
olması,
->motor yağının
azalması,
->motor soğutma suyu
kanallarının tıkalı
olması,
->uygun vites ve hızda
gidilmemesi,
->otomatik fanın arızalı
olmasıdır
Radyatöre konacak suyun
seviyesi peteklerin
üzerinde olmalıdır.
Çok sıcak motora
rölantide çalışırken
ılık ve kireçsiz su
konur.
Motor bloğundaki su
kanalları pastan ya da
kireçten tıkanmış ise
motor fazla ısınır.
Radyatöre konacak suyun
içilecek temizlikte ve
temiz su olması gerekir.
Su olduğu halde motor
fazla ısınıyorsa,
termostat arızalıdır.
Donmayı önlemek için
radyatöre antifriz ilave
edilir.
Termostatı sökülmüş
motor, gereğinden soğuk
çalışır aşınmalar artar
ve verim düşer.
Motorun çok sıcak
çalıştırılması motoru
çekişten düşürür.
Motor çok sıcakken
radyatöre soğuk su
konursa silindir kapağı
ve blok çatlayabilir.
Çok sıcak bir motorda
radyatör kapağı ıslak
bir bezle tutulup
hafifçe gevşetilir ve
buhar tamamen atılınca
radyatör kapağı açılır.
Araçta ısı (hararet)
göstergesi çalışmıyorsa
ısı müşiri arızalı
olabilir.
Motor, çalıştıktan sonra
çalışma sıcaklığına
gelmiyorsa kalorifer
hortumlarında kaçak
olabilir.
Motor ısısının aniden
yükselmesinin sebebi
kayış kopması olabilir.
MARŞ SİSTEMİ
Marş sistemi motora ilk
hareketi verir.
Parçaları:
-akü,
-kontak anahtarı,
-marş motoru,
-volan dişlisidir.
Marşa basıldığında marş
motorunun bediks dişlisi
volanın üzerindeki
dişlilerle kavraşır ve
volanı döndürür.
Volan da krankı
döndürerek, motora
gerekli ilk hareketi
verir.
Marş durumunda marş
motoru hiç dönmüyorsa:
akü bitik,
akü kutup başları
gevşek,
akü kutup başları
oksitli,
marş otomatiği arızalı,
marş motoru sargıları
arızalı ya da sigortası
atık olabilir.
Motor çalışırken marş
yapılırsa volan dişlidi,
marş motoru ve marş
dişlisi zarar görür.
Marşa basıldığında marş
motoru dönmez, korna da
çalmaz ise sorun
aküde-kutup başlarında
olabilir.
Akü başka bir aküyle
takviye yapılacaksa her
iki akünün (+) kutup
başları (+) kutup
başlarıyla, (-) kutup
başları ise (-) kutup
başlarıyla
birleştirilir. Her iki
akünün de voltajı aynı
olmalıdır.
Dijital göstergeli
araçlarda akü takviyesi
yapılmaz.
Marşa basma süresi 10-15
saniyedir. Fazla
basılırsa akü biter.
Marş yapıldığında tık
diye bir ses gelip, marş
motoru çalışmıyorsa akü
kutup başları gevşek
olabilir.
Vantilatör kayışı
hareketini volant
kasnağından alır ve
pervaneyi -devirdaim
pompasını- şarj
dinamosunu çalıştırır.
Kayış koparsa vantilatör
pervanesi - devirdaim
pompası ve şarj dinamosu
hareket.
ŞARJ SİSTEMİ
Şarj sistemi,
motor çalışmaya
başladığı andan itibaren
aracın elektrik
ihtiyacını karşılar ve
aküyü şarj eder.
Şarj sisteminin
parçaları:
alternatör,
konjektör (regülatör),
şarj lambası,
vantilatör kayışıdır.
Alternatör, krank
mili kasnağından
vantilatör kayışı ile
aldığı mekanik enerjiyi
elektrik enerjisine
çevirir. Bazı araçlarda
alternatör değil, şarj
dinamosu bulunur.
Konjektör
(regülatör),
alternatörün ürettiği
elektriğin volt ve
akımını ayarlar. Aracın
devri arttıkça
alternatörden çıkan akım
ve voltajı ayarlar,
tesisata ve aküye
gönderir.
Şarj lambası,
şarj sisteminin
çalışmadığını ikaz eder.
Yani alternatör,
konjektör vs. arızasını
belirtir.
Bir araç için gerekli
elektrik enerjisini şarj
sistemi sağlar.
Akü, motor çalışmazken
ışık ve özel elektrikli
alıcılatrı besler.
Vantilatör kayışı çok
sıkı ise alternatör
yatakları bozulabilir.
Vantilatör kayışının
koptuğu "ilk olarak"
şarj ikaz lambasından
anlaşılır.
Motor çalışırken
ayağımızı gaz pedalından
çekince far ışıkları
zayıflıyorsa akü
zayıflamış olabilir.
Motor çalıştığı halde
şarj ikaz lambası
yanıyorsa vantilatör
kayışı gevşek olabilir
ya da alternatör kablo
bağlantıları gevşek veya
alternatör kömürü
aşınmış olabilir.
Aracın durdurulup
kontağın hemen
kapatılması gereken
hallerden bazıları:
- Şarj ikaz lambasının
yanması.
- Motordan ani bir
sarsıntı ya da ses
gelmesi.
- Yağ lambalarının
yanmasıdır.
Konjektör ayarı bozuksa
akünün su kaybı çok
olur.
Araçta ampuller sık sık
patlıyorsa veya akü su
kaybı fazlaysa veya
konjektör arızalı
olabilir.
Marşa basılıp motor
çalıştığında şarj ikaz
lambası sönmelidir.
AYDINLATMA VE İKAZ
SİSTEMİ
Aydınlatma
sisteminde,
sigortalar, kablolar,
farlar, park lambası,
sis lambası, plaka
lambası, gösterge
lambası, iç aydınlatma
lambası, bagaj
aydınlatma lambası, gibi
lambalar vardır.
İkaz sisteminde,
sinyaller, fren ikaz
lambaları, geri vites
lambası, korna bulunur.
Her elektrik elemanı
gibi araçlarda bulunan
aydınlatma ve ikaz
sistemi gibi elektrikli
devrelerde de:
akü, kablolar, kablo
bağlantıları,
sigortalar, açma kapama
düğmeleri ya da kolları,
ve alıcı olarak da
ampuller bulunmaktadır.
Bu sistemlerin en
önemli arızaları:
kısa devre,
kablo kopukluğu,
akü bitmesi,
akü kutup başı
oksitlenmesi veya akü
kutup başı gevşekliği,
ampul yanması,
sigorta atması,
anahtarların
arızalanmasıdır.
Fren müşiri ikaz
sisteminin bir
parçasıdır.
Farlardan bir kısmı ya
da hiçbiriyanmıyorsa,
sigortası atık olabilir.
Flaşör
arızalanınca sinyal
lambası yanmaz.
Sigortalar atıksa bunun
yerine aynı amperde
sigorta takılır.
Far anahtarı bozuksa
farlar yanmaz.
Isı göstergesi
çalışmıyorsa, ısı
göstergesi müşiri
arızalı olabilir.
Aracın fren lambaları
yanmıyorsa, fren müşiri
arızalı olabilir.
Fren lambalarından biri
yanmıyorsa, yanmayan
lambanın ampulu yanmış
olabilir.
Farların bakımı
yapılırken, far ayarı
yapılır.
Farlardan biri sönük
yanıyorsa far kablo
bağlantısı gevşemiş veya
paslanmış olabilir.
Sigortanın görevi, kısa
devre olduğunda sistemi
korumaktır.
GÜÇ AKTARMA ORGANLARI
Güç aktarma organları
sırasıyla:
Debriyaj, vites kutusu,
şaft, diferansiyel,
akslar, tekerleklerdir.
Difarensiyelin
görevi, gücü arttırmak,
kendine gelen hareketi
90 derece kırıp akslar
yardımıyla tekerleklere
iletmek, virajlarda
içteki tekerleği az,
dıştakini fazla
döndürerek kolay ve
rahat viraj almayı temin
etmektir.
Kavrama (debriyaj)
motorla vites kutusu
arasındaki irtibatı
keserek vites değiştirme
olanağı sağlayan aktarma
organıdır.
Akslar,
diferansiyelin
hareketini tekerleklere
iletirler.
Vites kutusu, aracın
hızını ve gücünü
ayarlar.
Araç hareket halindeyken
ayağımız debriyaj pedalı
üzerinde devamlı durursa
debriyaj balatası
aşınır.
Aracın ilk çalışması
esnasında bir miktar gaz
verildikten sonra
debriyaj pedalına sonuna
kadar basmanın faydası
vardır.
Debriyaj balatası
yağlanırsa debriyaj
kaçırır. Debriyaj teli
koparsa araç vitese
geçmez.
Vites değiştirirken
debriyaj pedalına
basılır.
Araç geri vitese
takılmak istendiğinde
takılmıyorsa, debriyaj
pedalından ayak çekilip
yeniden basılır.
Aktarma organlarında yağ
olarak, dişli yağı
kullanılır.
Vites değiştirirken ses
geliyorsa, debriyaja tam
basılmamıştır.
Ani ve sert duruş kalkış
yapmak debriyaj
balatasını sıyırabilir.
Vites kutusu bakımı
yapılırken yağa ve yağ
kaçağına dikkat edilir.
LASTİKLER
Lastiklerin yeri, her
altı ayda bir ya da her
10.000 km'de yer
değiştirilerek aşınmalar
denklenmelidir.
Lastiklerdeki ağırlık
dengesinin bozukluğu
demek olan balans
oluşursa araçta titreşim
oluşur. Bu titreşimler
en çok direksiyon
simidinde hissedilir.
Lastik değiştirilirken
kriko takılınca el freni
çekili olmalıdır.
Lastiklere normalden az
hava basılırsa lastikler
sürekli olarak ortadan
aşınırlar ve araç
titrer. Aracın
lastikleri araca
binileceği zaman kontrol
edilir.
Dubleks lastik iç
lastiği olmayan
lastiktir.
Karlı havalarda zincir
çekici tekerlerin
ikisine de takılır.
Isınmadan dolayı lastik
hava basıncı artmışsa
hiçbirşey yapılamaz.
Latiklerin üzerindeki
rakamlar lastik
ebatlerını belirtir.
Bir tekere dubleks,
diğer tekere şamyelli
lastik takılırsa araç
bir tarafa çeker.
Bijonların temizliği
kuru bezle yapılır.
FRENLER
Araçta el freni
duran aracı sabitlemek
için kullanılır. El
freni kopmuş ise el
freni tutmaz. El freni
çekili durumda unutulup
yola devam edilirse
kampanalar ısınır ve
fren tutmaz.
Araç üzerinde 3 tip
fren bulunur:
-Motor freni (kompresyon
freni)
-Ayak freni
-El freni
Ayak freni 3 tiptir:
-Hidrolik fren
-Havalı fren
-Karma fren
Fren sisteminin bazı
parçaları şunlardır:
-Fren pedalı
-Merkez pompası
-Fren boruları
-Tekerlek silindirleri
-Fren diski
-Fren balatası
-Kampanalar
-Fren ayar sistemleri
Havalı frenli bir araçta
üsttekilere ilaveten
hava tüpü ve kompresör
bulunur.
ABS frenin
avantajları, frenlerken
direksiyon hakimiyetini
bozmaması ve fren
mesafesini
kısaltmasıdır.
Fren yapılmasına rağmen
aracın hızı
azalmıyorsa, fren
hidroliği yok veya
azalmış hatta fren
ayarları gecşek
olabilir. Fren sistemine
yağ sızmış olabilir.
Fren sisteminde kaçak
olabilir.
Soğuk havalarda el freni
çekil durumda
bırakılırsa fren
balataları donarak
yapışır.
Fren sisteminde hidrolik
azalmışsa hidrolik yağı
ile takviye edilir.
Ayak frenine
basıldığında ön ve arka
tekerlekler birlikte
durur.
Araç çalışıyor fakat
hareket ettirilemiyorsa
el freni çekik
olabilir.
Aracın kampanaları aşırı
ısınmışsa fren ayarları
bozuk olabilir.
Ön lastiklerin biri yeni
biri eskiyse
frenlerken araç bir
tarafa çeker.
Westinghouse tipi frenli
bir arabada hareket
halinde iken motor stop
ettirilirse asla
fren tutmaz.
Hava frenli araçta hava
basınç göstergesi basınç
göstermiyorsa araç
olduğu yerden
kaldırılamaz.
ÖN
DÜZEN SİSTEMİ
Ön düzen sistemi,
aracın dönüşünü sağlar.
Direksiyon simidi,
direksiyon mili, sonsuz
dişli, sektör dişli,
rot, eğri rot, kısa rot,
rotbaşı bu sistemin bazı
parçalarıdır.
Direksiyon kutusu
yağı kontrol
edilmelidir. Araçta
çekme, gezme vs. varsa
servise gidilmelidir.
Kamber/ Kaster/ King-pim/
rot ve direksiyon kutusu
ayarları gibi ayarları
vardır. Ayarsızlık ve
dişlilerin aşınması,
direksiyon boşluğu
artırır.
Ayrıca rot başlarının
aşınması ile direksiyon
kutusu arızaları da
direksiyon boşluğunu
artırır.
Ön düzen ayarları
bozuksa ön lastikler
içten ve dıştan aşınır.
Direksiyon zor dönüyorsa
lastik hava basıncı
normalden azdır.
SÜSPANSİYON SİSTEMİ
Süspansiyon sistemi,
araç tekerlerinin
aracın şasi ve
gövdesiyle
birleştirildiği
sistemdir. Yaylar
(helezon yay), yaprak
yaylar (makaslar) ve
amortisörlerden oluşur.
Helezon yaylar otomobil
türü araçlarda
makaslar ise
genellikle ağır hizmet
araçlarında kullanılır.
Yaylar, yoldan
gelen darbe titreşimleri
üzerine alır. Yayların
salınımını amortisör
kontrol eder.
BAKIMLAR
Günlük bakımda
motorun yağına, suyuna,
fren hidroliğine,
yakıtına, lastik hava
basınçlarına, ışık ve
ikaz sistemlerine
bakılır.
Haftalık bakımda
vantilatör kayışı
gerginliği, akü bakımı
yapılır.
Akü bakımı yaparken akü
dış yüzeylerinin ve
kutup başlarındaki
oksitlerin sodalı su ve
sıcak su ile
temizlenmesine,
plakaların 1 cm üzerine
kadar saf su ilave
edilmesine, eleman kapak
deliklerinin açık
tutulmasına, kışın akü
donmasın diye akü tam
şarj ettirilir, dijital
göstergeli araçta asla
akü takviyesi yapılmaz.
Akü kendiliğinden
boşanıyorsa akünün üst
kısmında pislik
birikmiştir.
Kısa devreden dolayı
yangın olursa akü kutup
başları çıkarılır.
Akü 2 kutp başı arasında
her iki kutup başına
değen bir madeni parça
konsa akü kısa devre
olup patlar.
Yağlı tip hava
filtresinin bakımı
yapılırken sökülen
parçalar gaz yağı ile
temizlenir.
Yeni bir araçta 0-2000
km arası ilk kullanım
süresine rodaj denir.
Rodaj süresi çalışan
parçaların birbiriyle
alışma süresidir. Rodaj
süresince aşırı sürat
yapılmaz, ani duruş
kalkış yapılmaz, motor
tam güç konumunda
çalıştırılmaz, uzun süre
sabit hızda gidilmez.
DİZEL MOTORA AİT BAZI
BİLGİLER
Dizel motorlarda
silindire sadec hava
doldurulur ve yanma
sıkıştırılmış havanın
üzerine enjektörden
yakıt püskürtülmesiyle
sağlanır.
Dizel motorların yakıt
sisteminde günlük
yaplacak işlerden biri
mazot-su ayırıcısı veya
filtre ya da yakıt
deposundan yakıt
sisteminin suyunun
alınmasıdır.
Dizel motorlarda yanma
enjektörden yakıt
püskürtmekle olur.
Enjektörler kendilerine
enjeksyon pompasından
gelen mazotu
silindirlerdeki
sıkıştırılmış havanın
içine püskürterek
yanmayı sağlarlar.
|