Karayolunda trafik
sağdan akan
Karayolları kamunun
yararına açık olan
sahalardır. Aksine
bir işaret
Bulunmadıkça bütün
sürücüler ve yayalar
tüm yasak ve
kısıtlamalara uymak
zorundadırlar.
Bütün sürücülerin:
1- Araçlarını
durumun elverdiği
oranda gidiş yönüne
göre yolun en
sağından,yol çok
şeritli ise trafik
durumuna göre hızın
gerektirdiği
şeritten sürmek
2- Şerit
değiştirmeden
önce,gireceği
şeritte sürülen
araçların güvenle
geçişlerini
beklemek,
3- Trafiği
aksatacak veya
tehlikeye sokacak
şekilde şerit
değiştirmemek,
4- Gidişe ayrılan
yol bölümünün en son
şeridini sürekli
işgal etmemek,
5- İki yönlü dört
veya daha fazla
şeritli
yollarda,motosiklet,otomobil,kamyonet,minibüs
ve otobüs
dışındaki araçları
sürenler,geçme ve
dönme dışında en sağ
şeridi
izlemek,zorundadırlar.
6-
Geçme,dönme,duraklama,durma
ve parketme gibi
mecburi haller
dışında şerit
değiştirmeleri,
7- İki şeridi birden
kullanmaları,
8- Kavşaklara
yaklaşırken;yerleşim
yerlerinde
30.yerleşim yerleri
dışında150 metre
mesafe içinde ve
kavşaklarda şerit
değiştirmeleri,
9- Araçlarının
cinsine ve hızına
uygun olmayan
şeritten gitmeleri,
10- İşaret vermeden
şerit değiştirmeleri
yasaktır.
Karşı yönden gelen
trafik için ayrılan
yol bölümüne girme
yasağı,
a)Bölünmüş yollarda
karşı yöndeki trafik
için ayrılan yol
bölümüne girmeleri,
b)İki yönlü ve üç
şeritli yollarda en
sol şeride
girmeleri,
c)İki yönlü ve dört
veya daha fazla
şeritli yollarda
karşı yöndeki trafik
için ayrılan yol
bölümüne girmeleri
yasaktır.
Trafik işaretlerine
ve işaretçilerine
uyma mecburiyeti
Araç ve hayvan
sürücüleri ile
yayalar karayolunu
kullanırken:
a)Trafiği
düzenlemeye ve
denetlemeye yetkili
üniformalı ve özel
işaret taşıyan
görevlilerin uyarı
ve işaretlerine,
b)Işıklı ve sesli
trafik işaretlerine,
c)Trafik işaret
levhaları,tertipleri
ve yer
işaretlemelerine,
d)Trafik güvenliği
ve düzeni ile ilgili
olarak Karayolları
Trafik kanunun da ve
bu yönetmelikte
gösterilen
diğer kural,yasal
zorunluluk ve
yükümlülüklere uymak
zorundadırlar.
HIZ KURALLARI
Sürücüler
hızlarını,hava,görüş,yol,yük
durumuna
,kullandıkları
aracın cinsine ve
trafik durumunun
gerektirdiği diğer
işaret levhaları ve
şartlara uydurmak
zorundadırlar.
Karayolları Trafik
kanununda ve
Yönetmeliğinde
yazılı kayıt ve
şartlar dışında ve
aksine bir işaret
bulunmadıkça
yerleşim yeri
dışındaki devlet ve
il yollarında 90
km/s,otoyollarda 120
km/s hızı geçmemek
kayıt ve şartları
ile şehir içi ve
şehirlerarası
römorksuz taşıt
cinsleri için
saatteki en çok hız
sınırları aşağıda
gösterilmiştir.
|
TÜRKİYE'DE
ARAÇLARIN UYMASI
GEREKEN YASAL
HIZ SINIRLARI |
|
|
|
|
|
|
ARAÇ CİNSİ |
YERLEŞİM YERİ
İÇİNDE |
YERLEŞİM YERİ
DIŞINDA |
OTOYOLDA |
|
(Km/Saat) |
(Km/Saat) |
(Km/Saat) |
|
Otomobil |
50 |
90 |
120 |
|
Otobüs |
50 |
80 |
100 |
|
Minibüs, kamyon
ve kamyonet |
50 |
80 |
90 |
|
Arazi taşıtları
ve motosikletler |
50 |
70 |
80 |
|
Tehlikeli madde
taşıyan araçlar
ve özel |
30 |
50 |
60 |
|
yük taşıma izin
belgesi veya
özel izin |
|
belgesi ile
karayoluna çıkan
araçlarda |
|
(Belgelerinda
aksine bir hüküm
yoksa) |
|
Motorlu ve
motorsuz
bisikletler |
30 |
50 |
- |
|
Lastik
tekerlekli
traktörler,
arızalı |
20 |
20 |
- |
Zorunlu haller
dışında
şehirlerarası
karayolunu kullanan
motorlu araçlarda
,araç cinsi
gözetilmeksizin
asgari hız sınırı 15
km/s' tir.
Tehlikeli madde
taşımaya mahsus
olup,boş olarak
trafiğe çıkan
araçlar yukarıda
belirtilen,kendi
sınıfına giren
araçlara ait hızla
sürülebilirler
Römorklu veya yarı
römorklu araçlarda
(Römork takmış LTT
hariç)en çok hız
sınırı aynı cins
römorksuz araçlara
ait en çok hız
sınırından saatte 10
km. daha düşüktür.
Servis freni bozuk
araçları çeken
araçlar saatte 15 km
nin üstünde bir
hızla sürülemez.
İçişleri
Bakanlığı,Bayındırlık
ve İskan
Bakanlığı'nın uygun
görüşünü alarak
otoyollarda
otomobiller
için hız sınırını 20
km/s artırmaya
yetkilidir.
Geçme sırasında
geçme kuralının
mecbur kıldığı
şartlar dolayısıyla
aynı cins taşıtlar
için
tayin ettiği hız
sınırları
aşılabilir.
Hız kurallarının
ihlal sebebiyle ceza
yazılan sürücülerden
suçun işlendiği
tarihten geriye
doğru (1) yıl içinde
aynı kuralı (5)defa
ihlal ettiği tespit
edilenlerin sürücü
belgeleri (1) yıl
süreyle geri
alınır. Süresi
sonunda psiko
-teknik
değerlendirmeden ve
psikiyatri uzmanının
muayenesinden
geçirilerek sürücü
belgesi almasına
mani hali olmadığı
anlaşılanların
belgeleri iade
edilir.
Hız sınırlarını
ölçen cihazların
yerini tespit veya
sürücüleri ikaz
edici her türlü
cihazın imal ve
İthali ile araçlarda
bulundurulması
yasaktır.
ARACIN FREN YAPARAK
DURDURULMASI
Sürücülerin
en çok dikkat etmesi
gereken aracın
frenle
durdurulmasıdır.
Sürücüler her türlü
hava
yol durumuna göre
araçlarının
emniyetle kaç metre
mesafede duracağını
bilmek zorundadır.
Bu mesafeyi iyi
ayarlayamayan
sürücüler fren
yapmakta gecikmekte
ve önlenemeyecek
kazalara
karışmaktadır.
Sürücüler herhangi
bir tehlikeyle
karşılaştıklarında
bu tehlikeyi görme
karar verme ve
tedbir
alma için belli bir
zaman
kaybedeceklerdir.
Tehlikenin
görülmesiyle
birlikte ayağın gaz
pedalından
Çekilip fren
pedalına basılıncaya
kadar geçen süreye
'intikal zamanı'
denir. Sürücünün
intikal zamanı en
fazla 0.75 saniye
olmalıdır.
80 km/saat hızla
giderken intikal
mesafesi: 16.66
metre
90 km/saat hızla
giderken intikal
mesafesi:18.75
metredir.
Ayrıca frene
basıldığı andan
itibaren
tekerleklerin
tutulması ve aracın
durdurulmasına
kadar geçen zamana
'Fren Zamanı' alınan
yolda 'Fren mesafesi
denir.
İntikal
mesafesi+Fren
mesafesi=Duruş
mesafesi
ARAÇ TAKIP MESAFESİ
Karayolunda
aynı şeritte
birbirinin ardında
hareket halinde olan
iki araç arasındaki
mesafeye takip
mesafesi denir.
a) Öndeki aracı
yakından takip
etmenin sakıncası
Öndeki aracın
yakından takip
edilmesi
önlenebilecek bazı
kazaların oluşmasına
neden olur.
Yakın takipte öndeki
araç sürücüsünün
karar
değişikliklerinde
olayın fark edilip
tedbir alınması
için yeterli mesafe
bulunmayabilir,buda
kazaların oluşması
için en büyük
faktörlerden birini
meydana getirir.
Arkadan çarpma asli
kusur sayılması
nedeniyle yakından
takip eden sürücü
bütün
olaylardan
sorumludur.
Sürücüler
karayollarında aynı
şeritten takip
ettikleri araçlarla
güvenli bir mesafe
bırakmak
zorundadırlar. Bu
mesafe kilometre
cinsinden hızının
metre olarak en az
yarısı kadardır.
Örneğin 60
km/saat hızla giden
bir araç için en az
30 metredir. Hava
şartlarının kötü
olması halinde takip
mesafesinin
attırılması
zorunludur.
b)Takip mesafesinin
kontrolü
Takip mesafesi
aracın 2 saniyede
kat edeceği yol
uzunluğu kadardır.
Bu mesafenin
kontrolü 88-89
sayımıyla da
yapılabilir.
Öndeki araç herhangi
bir belirli noktadan
(ağaç,direk,asfalt
yaması)geçerken
arkadaki sürücü
yavaş bir tempoyla
88-89 sayılarını
sayar. Bu iki sayıyı
sayıncaya kadar
yaklaşık iki saniye
geçer.
Sayılan sayı sonunda
öndeki aracı ilk
gördüğümüz noktaya
gelirsek takip
mesafemiz normal
demektir. Eğer bu
noktayı geçmişsek
ayağımızı gaz
pedalından çekerek
hızımızı azaltmamız
gerekir
Hızlara göre takip
mesafesi
Bu kurallara
göre,hız düştükçe
araçlar arasındaki
takip mesafesi
azalmalıdır.
Kol ve grup halinde
araç kullanma,
Kol ve grup halinde
düşük hızla giden
araçların karayolu
üzerinde uzun
konvoylar
oluşturacağından
öndeki araçları
geçmek mümkün
olmadığından kol ve
grup halinde araç
kullananların
araçları arasında
diğer araçların
emniyetle
gidebileceği açıklık
bırakmak zorundadır.
Bu açıklığın ölçüsü
en az takip
mesafesi kadar
olmalıdır.
Tehlikeli madde
taşıyan araçların
sürücüleri yerleşim
birimleri dışındaki
karayollarında,öndeki
aracı
En az 50 metre
mesafeden takip
etmek zorundadır.
GEÇİLEN ARACIN
SÜRÜCÜSÜNÜN UYACAĞI
KURALLAR
Geçilmek
üzere olan araç
sürücüleri:
a)Duyulur ve görülür
bir geçiş işareti
alınca trafiğin iki
yönlü kullanıldığı
karayollarında taşıt
yolunun sağ kenarına
yakın gitmeye
dörtten fazla
şeritli veya
bölünmüş
karayollarında
bulunduğu
şeridi izlemeye ve
hızını arttırmamaya
b)Dar taşıt yolları
ile trafiğin yoğun
olduğu
karayollarında yavaş
gitme nedeni ile
kendilerini
geçmek için izleyen
araçların kolayca ve
güvenli geçmelerini
sağlamak için
araçlarını elverdiği
oranda
sağ kenara
almaya,yavaşlamaya,gerekiyorsa
durmaya
mecburdurlar.
c)Kurallara uygun
olarak kendilerini
geçmek isteyen
araçlara yol
vermemek geçilmekte
iken başka
bir aracı geçmeye
veya sola dönmeye
kalkışmak yasaktır.
d)Sürücülerin
kendini geçmek
isteyen araçlara
dönüş lambasıyla geç
işareti vermesi
yasaktır.
e) Geçiş üstünlüğü
bulunan bir aracın
duyulur veya görülür
işaretini alınca,bu
araçların kolayca
ilerlemelerini
sağlamak için taşıt
yolu üzerinde yer
açmak gerekiyorsa
durmaya
mecburdurlar.
ARAÇLARIN DÖNÜŞLERİ
VE MANEVRALARI
KURALLARI
Sürücüler
a)Kavşaklara
yaklaşırken şerit
sayısına ve trafik
yoğunluğuna göre
zamanında ve uygun
mesafede
iken sağa mı sola mı
dönüleceğine veya
doğrumu gideceğine
karar vermesi bu
kararı işretle
arkadan
gelen sürücülere
bildirerek gidişe
ayrılan şeritlerden
birine veya taşıt
yolunun uygun
kısmına geçmeleri
b)Yerleşim birimleri
içinde kavşağa 30
metre,dışında ise150
metre kala ve kavşak
içinde şerit
değiştirmek yasak
olduğundan dönüş
yaparak sürücülerin
bu mesafeden önce
uygun şeride girmiş
olmaları,
c)Dönüş
sırasında,geçiş
yapan yayalara varsa
bisiklet yolundaki
bisiklet
sürücülerine sola
dönüşlerde ise
karşıdan gelen
emniyetle
durdurulamayacak
kadar yaklaşmış olan
araçlarla
sağdan gelen
araçlara ilk geçiş
hakkı vermeleri,
d)Kavşağa yaklaşan
sürücüler uygun
şeridin seçilmesi
için kaplama üzerine
çizilmiş oklara ve
trafik işaret
levhalarına uyarak
ve hız azaltarak
kavşağa girip dönüşe
geçmeye
mecburdurlar.
Sağa Dönüşlerde
1) Sürücüler sağa
dönüş işareti
vermeye,arka trafiği
aynadan kontrol
etmeye,sağ şeride
veya işaretle dönüş
izni verilen
şeritlere girmeye,
2) Gerekli ise
hızını azaltmaya,
3) Dönüşün
yapılacağı kadar dar
bir kavisle (küçük
bir yarı çapla
)dönmeye,
4) Gireceği
karayolunun gidiş
şeridine veya gidiş
yol bölümünün en sağ
şeridine gitmeye
zorunludurlar.
Sola Dönüşlerde
1) Sürücü sola dönüş
işareti
vermeye,dönüş
öncesinde tek yönlü
yolda en sol şeride
iki yönlü ve iki
şeritli yolda orta
şeride yakın olarak
yanaşmaya,
2) Kavşağa
girmeden,sağdan
gelen araçlarla ilk
geçiş hakkını
vermeye,
3) Dönüş başladıktan
sonra karşıdan gelen
ve güvenle
duramayacak kadar
kavşağa yaklaşmış
olan araçların
geçmesini beklemeye,
4) Dönüşü tamamlamak
üzere karşı yönden
gelen trafiğin
kullandığı yol
bölümüne girmemek
şartıyla sağ şeride
çok şeritli yollarda
sağ şerit hariç
gidilecek yol
bölümündeki en uygun
şeride girmeye,
5) Gideceği yolun
gidişe ayrılan
kısmına girmek üzere
dönüşünü
yaparken,arkadan
gelen ve sola
dönecek diğer
araçları
engellememek için
geniş kavisle dönüş
yapmaya,
6) Girdiği yol
bölümü çok şeritli
ise işaret vererek
en kısa zamanda sağ
şeride veya hızının
gerektirdiği şeride
girmeye mecburdur.
Dönel Kavşaklardaki
Dönüşlerde
1) Dönüş işareti
vermeye,
2) Hızını azaltmaya,
3) Sola dönecek
ise,orta adaya yakın
işaretten kavşağa
girmeye,
4) Ada etrafından
dönerken gereksiz
şerit
değiştirmemeye,
5) Gireceği yola
yaklaşırken,sağa
dönüş işareti ile
birlikte sağa
yaklaşarak dönel
kavşaktan çıkmaya,
6) Gireceği yolun
gidiş yönündeki
uygun şeridine
girmeye ,
7) Girdiği yol
bölümü çok şeritli
ise,işaret vererek
en kısa zamanda
trafiği tehlikeye
düşürmeden sağ
şeride veya hızını
gerektirdiği şeride
geçmeye mecburdur.
8) Dönel
kavşaklardaki geriye
dönüşlerde,sola
dönüşlerdeki
kurallara uymakla
birlikte,orta ada
etrafında dönerken
gideceği yola
yaklaşıncaya kadar
şeridini muhafaza
etmeye mecburdur.
Dönüş sırasında araç
sürücüleri;yaya ve
bisikletliler için
yeşil ışık yanmakta
iken;yaya ve
bisiklet yolundan
geçen yoksa veya
yayalar uzakta
iseler
bisikletlilerin ve
yayaları ilk geçiş
hakkı
engellenmemek şartı
ile dönüşlerine
devam edebilirler.
Görevli kişi veya
trafik işareti ile
yönetilen
kavşaklardan,sürücüler
en kısa zamanda
geçmek
zorundadırlar.
Gidişe ayrılmış çok
şeritli yollarda,en
sağ veya en sol
şeride bitişik olan
şeritlerden sağa
veya sola
işaretlemek
suretiyle izin
verilir. Böyle
yollarda sürücüler
kurallara uygun
olarak bu şeritten
dönüş için
yararlanabilirler. |